Oorsprong van de Gnostiek
Mysterie-godsdiensten
In Griekenland en Egypte bestonden in de eerste eeuw zogenaamde mysteriegodsdiensten. Het waren verlossingsgodsdiensten. Door geheime leer en rituelen kon verlossing verkregen worden, dacht men. Maar het was alleen voor de ingewijden, voor de happy few. De Bijbel leert:
“Dit is goed en aangenaam voor God, onze Heiland, die wil dat alle mensen behouden worden en tot erkentenis der waarheid komen,”
1 Timotheus. 2:4-5.
Griekse Filosofie
De Grieken kenden een ideeënleer. Zij geloofden, dat onze werkelijkheid niet de echte is. Voor een juist zicht op onze werkelijkheid moet daarachter langs mystieke weg de echte werkelijkheid ontdekt worden. Het Neo-Platonisme zocht mystieke vereniging met het Echte, met God. Ze kenden de ascese, onthouding van voeding en sexualiteit. Paulus schreef aan Timotheüs:
“Door de huichelarij van leugensprekers, die in hun eigen geweten gebrandmerkt zijn, het huwelijk verbieden en het genot van spijzen, welke God toch geschapen heeft om met dankzegging te worden gebruikt door de gelovigen die tot erkentenis der waarheid gekomen zijn,”
1 Timotheus 4:2-3
De opvatting, dat de geest goed is maar de materie slecht, is een verwerpelijke opvatting. Vanuit Genesis weten we beter:
“Toen formeerde de Here God de mens van stof uit de aardbodem en blies de levensadem in zijn neus,”
Genesis 2:7
en
“God zag dat alles wat Hij gemaakt had goed was, en zie, het was zeer goed,”
Genesis 1:26, 31.