Sinds 6 december is de film The Golden Compass in de bioscoop te zien. Dit is een verfilming van het boek Nothern Lights, het eerste deel van de trilogie His Dark Materials van Philip Pullman. In het Nederlands is dit boek verschenen als Het noorderlicht. De titel van de trilogie is Het gouden kompas.

Deze film hebben ze redelijk tam gemaakt in verhouding tot het boek, met de bedoeling dat ouders met hun kinderen naar deze film gaan, die vervolgens de boeken als kerstcadeau willen hebben. Pullman de naar eigen zeggen atheïst, is verbaasd dat hij zo weinig kritiek heeft gekregen. Terwijl mensen klagen dat Harry Potter hekserij of satanisme aanprijst blijft Pullman onopgemerkt. Pullman zegt “ik vlieg onder de radar door, terwijl ik veel subversievere dingen zeg dan die arme Harry [Potter]. Mij boeken gaan over het doden van God.”[1]

De kijkers van deze film(s) en de lezers van deze boeken worden op hun gevoel aangesproken. Er word sympathie gevraagd voor occulte praktijken zoals waarzeggerij, oosterse meditatie, magische rituelen en een seksueel actief 12 jarig meisje, zonder dat er enig onderscheid gemaakt wordt tussen goed en kwaad.

Maar dit is toch alleen maar fantasie? Daar heeft Pullman andere ideeën over. In antwoord op de vergelijking van zijn boeken met die van schrijvers zoals Tolkien zegt hij gepikeerd, “Ik denk dat ik realisme schrijf. Mijn boeken zijn psychologisch reëel. Dus zou ik vereerd zijn als ik vergeleken werdt met George Eliot, Jane Austen of Henry James. Maar ik verwacht niet dat iemand dat ooit doet.”[2]

Voor meer informatie die hier dieper op ingaat worden de volgende bronnen aanbevolen:

• The upside-down world of Pullman’s “Golden Compass”
• The Mystical Science of the Golden Compass

Hypnose is de vertaling van het Griekse woord hupnos, dat slaap betekent. Iemand die slaapt neemt niet waar wat er om hem heen gebeurt. Zo is het vandaag met de Gemeente van Christus. Het doet denken aan de gelijkenis van de 5 wijze en 5 dwaze maagden. Toen de Bruidegom kwam bleken ze allemaal te slapen. De overgrote meerderheid van de gelovigen doorziet niet, wat er om hen heen, ook in eigen Gemeente, gebeurt. Daarvoor bestaan twee redenen. De eerste is een verontrustend gebrek aan persoonlijke bijbelkennis. Daarvoor bestaat geen excuus. De tweede reden is, dat de herders van de Gemeenten niet waarschuwen. Dit komt omdat ze zelf niet onderzoeken, verder omdat waarschuwen vandaag niet netjes is. De verantwoordelijkheid van de herder is tweeledig. Ten eerste, de kudde voeden, ten tweede haar beschermen en met de "wolven" afrekenen in plaats van met hen te onderhandelen, waarover men het met elkaar eens zou kunnen worden. Alsof zoiets mogelijk is. Als de "wolf," zelfs in driedelig kostuum er aan komt, staan herders voor de Gemeente, huurlingen nemen de benen. (zie Joh. 10:12-13)

~Drs. K. van Berghem